Ürtiker, halk arasında **kurdeşen** olarak bilinen ve ciltte kaşıntılı, kabarık döküntülerle kendini gösteren yaygın bir deri reaksiyonudur. Kabarcıklar genellikle kırmızı veya ten renginde olur, hızla ortaya çıkıp kaybolabilir ve çeşitli tetikleyiciler tarafından tetiklenebilir. Ürtiker, bağışıklık sisteminin anormal tepkisi olarak ortaya çıkar ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.

İzmir’de Dr. Orhan Demirer’in kliniğinde, ürtikerin nedenlerine yönelik tanı ve etkili tedavi planları uygulanmaktadır. Randevu ve detaylı bilgi için İletişim ve Randevu sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Ürtiker Nedir?

Ürtiker, deride kaşıntılı, kabarık ve genellikle birkaç saat içinde kaybolup farklı bir bölgede yeniden ortaya çıkan döküntülerle kendini gösterir. Bu kabarcıklara “welts” veya “wheals” denir. Ürtiker akut ve kronik olarak sınıflandırılır:

Akut Ürtiker: 6 haftadan kısa süren ve genellikle alerjik reaksiyonlar veya enfeksiyonlar nedeniyle ortaya çıkan tür.
Kronik Ürtiker: 6 haftadan uzun süren, tekrarlayan döküntüler ve bazen bilinmeyen tetikleyicilerle görülen tür.

Ürtiker Belirtileri

Ürtikerin yaygın belirtileri şunlardır:

Kaşıntılı veya yanma hissi veren kabarık döküntüler
Döküntülerin aniden ortaya çıkıp hızla kaybolması
Döküntülerin farklı vücut bölgelerinde tekrarlaması
Bazen yüzde, dudaklarda veya göz kapaklarında şişlik (anjiyoödem)

Ürtikerin Nedenleri

Ürtikerin ortaya çıkmasına katkıda bulunan başlıca tetikleyiciler:

Alerjik Reaksiyonlar: Gıdalar, ilaçlar, böcek ısırıkları
Fiziksel Faktörler: Sıcak, soğuk, basınç veya güneş ışığına maruz kalma
Enfeksiyonlar: Viral veya bakteriyel enfeksiyonlar
Stres ve psikolojik etmenler
Otoimmün veya kronik sağlık sorunları

Bazı vakalarda tetikleyici belirlenemeyebilir; bu tür durumlar kronik spontan ürtiker olarak adlandırılır.

Ürtiker Tanısı

Ürtiker tanısı çoğu zaman cilt muayenesi ve hasta hikayesi ile konulur. Dermatolog, döküntülerin görünümünü ve tetikleyicilerini değerlendirir. Gerektiğinde alerji testleri veya kan testleri uygulanabilir. Tanının doğru konması, etkili tedavi ve atakların kontrolü için önemlidir.

Ürtiker Tedavisi

Antihistaminikler

Ürtiker tedavisinin temelini antihistaminikler oluşturur. Bu ilaçlar, vücudun histamin salınımını engelleyerek kaşıntı ve döküntüleri azaltır. Hem akut hem kronik vakalarda semptomları hafifletmek için kullanılır.

Steroidler ve Diğer İlaçlar

Şiddetli belirtilerde kısa süreli oral kortikosteroidler kullanılabilir. Antihistaminiklerle kontrol sağlanamayan kronik vakalarda bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar da tedavi seçenekleri arasındadır.

Biyolojik Tedaviler

Kronik ve tedaviye dirençli ürtiker vakalarında, dermatologlar biyolojik ajanlar (örneğin Omalizumab) önerebilir. Bu ilaçlar bağışıklık sistemini hedef alarak döküntü ve kaşıntıyı azaltır.

Evde Bakım ve Önlemler

Kaşıntılı bölgeye soğuk kompres uygulamak
Rahat, gevşek kıyafetler giymek
Tetikleyici yiyecek veya ürünlerden kaçınmak
Stresi yönetmek ve düzenli uyumak

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Döküntüler birkaç gün içinde geçmiyorsa
Ağız, boğaz veya göz çevresinde şişlik varsa
Nefes darlığı, baş dönmesi gibi ciddi belirtiler eşlik ediyorsa

Sık Sorulan Sorular

Ürtiker bulaşıcı mıdır?

Hayır, ürtiker genellikle bulaşıcı değildir. Cilt reaksiyonu olarak ortaya çıkar.

Ürtiker ile alerji aynı şey mi?

Ürtiker bazen alerjik reaksiyonlardan kaynaklansa da, her ürtiker vakası alerjiye bağlı değildir.

Kronik ürtiker nedir?

6 haftadan uzun süren ve tekrarlayan döküntüler kronik ürtiker olarak adlandırılır.

Ürtiker tamamen iyileşir mi?

Akut vakalar genellikle birkaç gün içinde geçer. Kronik vakalarda ise tetikleyicilerin belirlenmesi ve doğru tedavi ile uzun süre kontrol sağlanabilir.

Evde uygulanan yöntemler etkili midir?

Soğuk kompres ve tetikleyicilerden kaçınma semptomları hafifletebilir; ancak ilaç tedavisi gerektiğinde dermatoloğa başvurmak önemlidir.